شنبه - 2018 سپتامبر 22 - 12 محرم 1440 - 31 شهريور 1397
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 208129
تاریخ انتشار : 27 اردیبهشت 1396 9:1
تعداد بازدید : 145

بررسی تطبیقی علل جنگ جمل وعلل فتنه سال 88 درایران-حوزه الزهراسلام الله علیها

تحقیقات پایانی- بررسی تطبیقی علل جنگ جمل وعلل فتنه سال 88 درایران

ألفتنه اکبر من القتل : فتنه بزرگتر از قتل است. حضرت علی علیه السلام در نخستین روزهای حكومت خویش، مشغول پاكسازی محیط جامعه اسلامی از حكام خود كامه ای شد كه بیت المال مسلمانان را تیول خویش قرار داده، بخش مهمی از آن را به صورت گنج در آورده بودند و بخش دیگر را در راه مصالح شخصی خود مصرف می كردند و هر كدام در گوشه ای، حاكمی خود مختار و غارتگر شده بودند. همزمان با این پاكسازی ، عده ای از اصحاب توقع داشتند كه حضرت مسئولیت هایی از حكومت را به آنان بسپارد. از جمله طلحه و زبیر را می توان نام برد. آنان از این كه در حكومت علی علیه السلام به استانداری منطقه ای منصوب شوند ناامید شدند. از طرف دیگر، از جانب معاویه به هر دو نفر آنان نامه ای، به یك مضمون رسید كه آنان را " امیرالمومنین" خوانده و یادآور شده بود كه از مردم شام برای آن دو بیعت گرفته است و باید هر چه زودتر شهرهای كوفه و بصره را اشغال نمایند، پیش از آن كه فرزند ابوطالب بر آن دوشهرمسلط شود و شعار آنان در همه جا این باشد كه خواهان خون عثمان هستند و مردم را برگرفتن انتقام او دعوت كنند ، این دو صحابی ساده لوح، فریب نامه معاویه را خوردند و تصمیم گرفتند كه از مدینه به مكه بروند و در آنجا به گردآوری افراد وساز و برگ جنگ بپردازند. آنان برای اجرای نقشه معاویه به حضور امام علیه السلام رسیدند و گفتند: ستمگری های عثمان را درامورمربوط به ولایت و حكومت مشاهده كردی و دیدی كه وی جز به بنی امیه به كسی نظر و توجه نداشت. اكنون كه خدا خلافت را نصیب تو ساخته است ، ما را به فرمانروایی بصره وكوفه منصوب نما. امام فرمود: آنچه خدا نصیب شما فرموده است به آن راضی باشید تا من در این موضوع بیندیشم. آگاه باشید كه من افرادی را برای حكومت می گمارم كه به دین و امانت آنان مطمئن و از روحیات آنان آگاه باشم." طلحه و زبیربا شنیدن این سخن، بیش از پیش مأیوس شدند، چرا كه امام اعلام كرده بود كه به آن دواعتماد ندارد. لذا جهت سخن را دگرگون كردند و گفتند: پس اجازه بده ما مدینه را به قصد عمره ترك كنیم. امام علیه السلام فرمود:" در پوشش عمره هدف دیگری دارید؟" آنان به خدا سوگند یاد كردند كه غیر از انجام عمره هدف دیگری ندارند. امام فرمود:" شما در صدد خدعه و شكستن بیعت هستید. آنان سوگند خود را تكرار كردند و بار دیگر با امام بیعت نمودند. وقتی آن دو خانه علی علیه السلام را ترك كردند، امام به حاضران در جلسه فرمود:" می بینم كه آنان در فتنه ای كشته می شوند." ابن قتیبه می نویسد: " هر دو پس از خروج از خانه علی در مجمع قریش گفتند:" این پاداش ما بود كه علی به ما داد! ما بر ضدعثمان قیام كردیم و وسیله قتل او را فراهم ساختیم، در حالیكه علی در خانه خود نشسته بود. حال كه به خلافت رسیده است دیگران را بر ما ترجیح می دهد. طلحه و زبیر با آن كه سوگندهای شدیدی در خانه امام علیه السلام یاد كرده بوند، پس از خروج از مدینه در میان راه مكه به هر كس رسیدند، بیعت خود را با علی علیه السلام انكار كردند. همچنین در تفسیر عاملی از قول ابن زیده آمده که: (مراد از فتنه) یعنی گمراهی و دوهوایی، این که هر دسته ای عقیده ای و خواسته ای دارند و با یکدیگر ناسازگار باشند. و بعضی گفته اند مقصود آن آشوب و بی نظمی است که راه ستمگری برای مردم باز شود و زیانش به همه کس می رسد. در برانگیختن احساسات توده های مردم علیه عثمان؛ دست به یک سلسله اقداماتی زد که در حد خود بی نظیر بوده، پیش از او و حتی پس از وی نیز هیچ کس به چنین عملی مبادرت نورزیده است. او در حالی که مردم به تمام قلب شیفته یادگارهای پیغمبر خدا (ص) بودند، پای افزار رسول خدا را به عنوان سندی قاطع به نام زیر پا گذاشتن سنت و روش پیغمب راکرم، علیه عثمان بر می دارد و به این وسیله احساسات مردم را بر ضد او سخت بر می انگیزد و گروهی عظیم از مردم را به دستگاه خلافت بدبین کرد و نخستین ستیزه بین مسلمانان بعد از رسول خدا (ص) و در مسجد پیغمبر به وقوع پیوست، سرانجام خلیفه مقتدر و مستبد را در مقابل قدرت خود به زانو در آورد، و او را مجبور نمود که به خواسته های مردم گردن نهد و فرمان عزل برادر میخواره و فاسق خود را از حکومت کوفه صادر نموده برای محاکم به مقر خلافت فرا خواند به طوری که اگر نبوغ ام المؤمنین نبود هرگز چنین اتفاقی رخ نمی داد. معاویه سالها بود که با زیرکی خاص، با بذل و بخششهای بی حساب، با تبعید شخصیتهایی که حکومت او را تحمّل نمی کردند، با تبلیغات گسترده، با جلب عنایت خلیفه وقت، مقدمّات یک سلطنت موروثی را پی ریزی کرده، پیوسته مترصّد مرگ یا قتل عثمان بود تا به آرزوی دیرینه ی خود جامه ی عمل بپوشاند. از این رو حتی پس از آگاهی از محاصره ی خانه ی خلیفه به وسیله انقلابیون، او را کمک نکرد تا هر چه زودتر سایه ی عثمان از سرش کوتاه شود و او به آرزوی خود برسد. چنین فردی هرگز دعوت امام (ع) را نمی پذیرفت، بلکه از آن به نفع خود و به ضرر امام استفاده می کرد. تاریخ به روشنی گواهی می دهد که خلیفه ی وقت از معاویه استمداد کرد، ولی او با کمال آگاهی از وضع او به یاریش نشتافت. مجموعه اسناد و مطالعات موجود نشان می دهد به طور کلی راهبرد غرب در قبال ایران اسلامی مبتنی براین پیش فرض است که در نهایت هر نوع سناریوی براندازانه علیه ایران بیابد و هدف از مجموعه فشارهای بین المللی بر ایران نیز در نهایت چیزی جز اثرگذاری بر داخل ایران و فعال کردن مجموعه نیروهای غرب گرا – که همواره نسبت به اکثریت مطلق مردم اقلیتی بسیار کوچک محسوب می شده اند- نبوده است. یکی از عوامل زمینه ساز فتنه 88 در زمانی به مدت دو دهه بویژه از سال 1384 به این سو، در قالب سازو کارهای زیر صورت گرفته است: 6- برقراری ارتباطات پنهان 7- کمک مالی 8- حمایت علنی در چارچوب پروژه های دیپلماسی عمومی 9- فشار به نظام جمهوری اسلامی به منظور ایجاد فضای مانور برای جریان غرب گرا در داخل 10- شبکه سازی اجتماعی در حوزه های مجازی و حقیقی در عین حال نکته مهم و برجسته در این میان این است که غرب برای کلید زدن پروژه خود به آماده شدن مجموعه ای از شرایط داخلی نیاز د اشت و به منظور هر چه کامل تر کردن این پروژه از پیش برنامه ریزی شده ،انتخابات را به عنوان یکی از مهمترین نقاط قوت جمهوری اسلامی هدف قرار داد. مؤلف یا عامل دوم در پیدایش یا رواج و گسترش فتنه کسانی هستند که نه نیت سوئی دارند و نه در پی هدف مادی، دنیوی و شیطانی هستند، حتی ممکن است آنها با نیت خیر، و فراتر از آن، محض انجام وظیفه و تکلیف شرعی خود اقدامی کنند و چه بسا سخن حقی هم بگویند؛ یعنی واقعیتی را بیان کنند، اما در زمان یا مکان یا به شکلی بیان می کنند که فتنه جویان از آن بهره می برند. مطالب راست، در عالم فراوان است، اما همه چیز را همه جا و همه وقت نباید گفت. پس گاهی برخی افراد خوب و با انگیزة درست، از روی نادانی و کم بصیرتی، حرفی بیجا وکاری بی موقع صورت می دهند که در پیدایش یا گسترش فتنه نقش دارد. آن چه فردای پس از انتخابات سال 88 را رقم زد فرصتی بودکه از سالها قبل و با برنامه ریزی مدون و منسجم بیگانگان و طمع و همراهی عناصر فریبخورده داخلی فراهم آمد .فضای مطلوب سوءاستفاده بیگانگان ، از طریق حاکم شدن فضای غیر عقلانی و تهییج احساسات ، نادیده گرفتن تذکرات مقام معظم رهبری و قواعد و اخلاق انتخاباتی و مصالح انقلاب مهیا شد تا دشمنان به پیاده سازی سناریوی از پیش تعیین شده خویش بپردازن پیشینه وقایعی را که منجر به فتنه پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم شد باید حداقل در 20 سال قبل جست و جو کرد. پس از رحلت حضرت امام خمینی (ره) بعضی عدالت را پیش پای توسعه قربانی کردند و سپس با ترویج روحیه مصرف گرایی و تجمل ، از ادبیات و آرمان های انقلاب فاصله گرفته و زمینه را برای حمله وسیع فرهنگی و اعتقادی دشمن علیه ایران اسلامی آماده ساختند. باوجود تصریح مکرر مقام معظم رهبری مبنی بر شدت تهاجم فرهنگی دشمن ، مرعوبین غرب با اعمال برخی سیاستهای مشکوک فرهنگی و امنیتی-سیاسی ، زمینه برای بازگشت بسیاری از عناصر ضدانقلاب گریخته از کشور ، مهیا شد و با افزایش زاویه گیری از اهداف نظام ، دولت کارگزاران مسیر روی کار آمدن دولت اصلاحات را هموار ساخت. اطاعت از رهبری انبیاء و رهبری اولی الأمر واجب شده است. «أطیعواللهَ و أطیعوالرَّسولَ و اوُلی الأمر منکم» . اطاعت کنید خدا را و پیامبر او را و صاحبان امر را از میان خودتان. کسانی که در برابر رهبری جامعه که بر اساس وحی و امامت و ولایت مشخص شده است به رأی خود متوسل می شوند، یا به خطهای دیگری که از سوی فتنه گران ایجاد می شود گرایش می یابند، در دامن فتنه می افتند. به همین جهت در قرآن تأکید بسیار شده که تنها به احکام خدا متوسل شوید و همه جا حکم خدا را جاری کنید تا فساد ایجاد نشود و آنهایی که به غیر حکم خدا، توجه کرده، عمل نمایند و حکم کنند کافر (مائده/ 44)، ظالم (مائده/45) و فاسق (مائده / 47) می داند و مورد اختلاف را هم به خدا و رسول ارجاع نموده است (فان تنازعتم فی شیء فردّوة إلی الله و الرّسول) هنگامی که معاویه از بیعت مردم مدینه با علی (ع) آگاه شد، پیش از آنکه نامه ای از امام به وی برسد دو نامه، یکی به زبیر و دیگری به طلحه، نوشت و هر دو را بر قبضه کردن دو شهر بزرگ اسلامی عراق، یعنی کوفه و بصره، تشویق و تحریک کرد. در نامه ی خود به زبیر این چنین نوشت: «من از مردم شام برای تو بیعت گرفته ام. پس زودتر خود را برای تصرف کوفه و بصره آماده ساز. و من پس از تو با طلحه بعیت کردم. هر چه زودتر به خونخواهی عثمان قیام کنید و مردم را برای آن فرا خوانید». یکی از دلایل روشن بر این که معاویه خواهان خلافت بود این است که وی در دوران خلافت امام (ع) بیش از هر چیز بر مسئله ی قاتلان عثمان تکیه می کرد و از علی (ع) می خواست که آنان را تحویل دهد تا از آن طریق برائت و پیراستگی امام ثابت گردد پس از قتل عثمان و بیعت مردم با امام (ع) سرزمین مکه مرکز مخالفان آن حضرت به شمار می رفت و افرادی که با علی (ع) مخالف بودند یا از دادگری او می ترسیدند، خصوصاً فرمانداران و استانداران عثمان که می دانستند امام دارایی آنان را مصادره می کند و آنان را به سبب خیانتهایی که مرتکب شده اند بازخواست خواهد کرد، همه و همه در مکه در پوشش حرمت حرم خدا گرد آمدند و نقشه ی نبرد جمل را طرح کردند. غفلت از توطئه های دشمن می تواند زمینه مناسبی برای ظهور فتنه گران باشد، هنگامی که ملتی وجود دشمن را توهم بداند و از نقشه های او غافل بماند و هیچ خطری را از ناحیه آنان در خود احساس نکند، بی گمان بالاترین خدمت را به دشمن نموده و او را در تداوم دشمنی اش یاری رسانده و بدین طریق ضربه ای مهلک بر شجره هستی خویش وارد کرده است. اگر شخصی از وجود دزد غفلت نماید و با خیال راحت به بستر خواب برود و کالاهای قیمتی خویش را در محل امنی نگه داری ننماید، آیا هنگام بیدار شدن دارایی های خود را بر باد رفته نمی بیند؟ و آیا خدمتی بالاتر از این برای سارق بی عاطفه مشهور است؟ و آیا چوپانی که از وجود گرگ بی رحم غافل ماند سرنوشتی جز مرگ گوسفندانش در انتظارش هست؟ بالاخره دشمن، دشمن است و دنبال فرصتی برای ضربه زدن و اساساً برنامه «غفلت از دشمن» و توهم دانستن آن، خود توطئه ای است که دشمن آن را طرح ریزی می کند و احیاناً برخی از خودی های غافل از آن متأثر می شوند. گر چه مؤمنان راستین که با چراغ بصیرت در حوادث اجتماعی و سیاسی می نگرند به وضوح وجود دشمن را لمس و همواره مواظب توطئه آنان هستند، زیرا می دانند غفلت از دشمن، مساوی است با شکست و نابودی. از نشانه های منافقان و فتنه گران این است که افکار باطل خویش را لباس حق پوشانده و به نام اندیشه های مقدس در عرصه فرهنگ به نمایش می گذارند. قرآن کرمی تصریح دارد که «مردان و زنان منافق به زشتی ها فرمان می دهند و از خوبی ها باز می دارند» . بی شک منافقان این کار را با شیوه های خاصی انجام می دهند زیرا آنان جرأ اینکه صراحتاً مقابل بایستد و یا تبلیغ باطل بکنند، ندارند. بلکه شعارهای خوب و ارزشی را از مؤمنان راستین می ربایند و در پناه همان شعارها به ستیز با اهل ایمان می روند، شبیه همان کاری که امروز قدرت های استکباری انجام می دهند و برای نیل به اهدافشان، عناوینی مانند: حقوق بشر، هنر، آزادی، دموکراسی و ... را سپر قرار داده و در پناه آن، آتش حق کشی می افروزند و انسان های بی شماری را در شعله های آن می سوزانند و حقوق بشر را در پای شهوات و منافع خویش به قربان گاه می برند. از جمله مقدساتی که منافقانی و فتنه طلبان در پناه آن، اهداف شوم خود را دنبال می کنند، واژه «ایمان» است. خداوند حافظ این انقلاب ، رهبری عظیم الشأن و ملت همیشه در صحنه ایران اسلامی باشد

بانک جامع تحقیقات پایانی (پایان نامه سطح دو (کارشناسی)) طلاب حوزه علمیه خواهران استان تهران

مدرسه علمیه الزهرا (سلام الله علیها) شهر ری

عنوان اثر

سال دفاع

نام و نام خانوادگی طلبه

نام و نام خانوادگی استاد راهنما

نام و نام خانوادگی استاد داور

واژگان کلیدی

 

بررسی تطبیقی علل جنگ جمل و علل فتنه سال 88 در ایران

 

 

 

1390

زینب سیّدی

 

 

  سرکار خانم امیرگل

 

 

حجت­الاسلام­و­المسلمین آقای صالح قنادی

  

فتنه،جنگ جمل، فتنه سال 88

 

چکــیـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــده

 

از مباحث مهم در رابطه با حکومت اسلامی ظهور فتنه است. فتنه اختلاف میان امت و عدم تشخیص حق از باطل است.فتنه ی دوران حکومت امیرالمؤمنین (ع) و بخصوص فتنه جمل دورانی بود که مردم تحت تأثیر جریانهای انحرافی قرار گرفته بودند و خواص و نخبگان در معرض آزمون سختی قرار گرفتند از این نظر شباهتهایی را می توان بین رفتار برخی خواص و نخبگان در آن دوران و دوران کنونی انقلاب اسلامی یافت. بنابراین بررسی عوامل وقوع فتنه به منظور شناخت زمینه های پیشامد فتنه ضروری است. هدف از این بررسی عبرت آموزی از تاریخ و پیشگیری از وقوع فتنه هاست. این پژوهش با روش تطبیقی ـ توصیفی میان علل مشترک وقوع جنگ جمل و فتنه ی سال 88 با رویکرد تاریخی بررسی کرده است و ثابت شده که فتنه ها همواره وجود داشتند و با شناخت آنها می تان از بروز آن جلوگیری کرد.

 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :