پنج شنبه - 2018 آوريل 26 - 11 شعبان 1439 - 6 ارديبهشت 1397
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 197129
تاریخ انتشار : 18 آذر 1395 15:31
تعداد مشاهدات : 234

مدرسه علمیه الزهرا(س)واوان

دوست یابی؛ به روش امام حسن عسکری(ع)

برای حفظ دوست خودت، ورع داشته باش. یعنی از گناهان و هرچه شبهه گناه دارد دوری کن. این می شود، دوستی برای خدا!
همه امامان معصوم شیعیان، نور و چراغ هدایت هستند. در تمامی امور فردی یا اجتماعی، مادّی یا معنوی، می توانیم نقشه راه را از این انسان های کامل جویا شویم. یکی از مسائل مهم اجتماعی برای هر فردی، داشتن دوستان خوب و زیاد است. در این زمینه طبق یکی از احادیث نورانی امام حسن عسکری (علیه السلام) راه زیاد شدن دوستان را بررسی می کنیم. عوامل دوست یابی امام عسکری (علیه السلام) می فرمایند: «مَنْ كانَ الْورَعُ سَجِيَّتَهُ، وَ الْكَرَمُ طَبيعَتَهُ، وَ الْحِلْمُ خَلَّتَهُ كَثُرَ صَديقُهُ [1] كسى كه پارسايى خوى او، و بخشندگى طبيعت او، و بردبارى خصلت او باشد دوستانش بسيار شوند.» الف: ورع ورع؛ به معنای اجتناب و دورى از گناهان است.[2] خويشتن دارى از ورود در محرمات، بدون دورى از شبهات ممكن نيست. دقّت در امور شبهه دار باعث ایجاد یک نوع اعتماد و محبّت ویژه در دل دیگران می شود. از آن جا که گناهان، در بسیاری اوقات در دید دیگران، نوعی ظلم و زشتی است؛ لذا دقّت در این موارد که از آن به "ورع" یاد می شود، باعث می شود که مردم، یک نوع، اعتماد و محبّتی خاص، نسبت به آن شخص پیدا کنند. "سجیّت"، به معنای اخلاق طبیعی و عادی فرد است که برای آن به هیچ گونه تکلّف و سختی نمی افتد.[3] راه های تقویت ورع به چند کاری که برای تقویت ورع در انسان لازم است اشاره می کنیم؛ 1. دقّت و مراقبت پیامبر گرامی اسلام (صلوات الله علیه و آله) می فرمایند: «انَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْبَصَرَ النَّافِذَ عِنْدَ مَجيء الشَّهَواتِ‏ و الْعَقْلَ الْكامِلَ عِنْدَ نُزُولِ الشُّبُهاتِ [4] خداوند، هنگام رخداد شهوت ها، دقّت نظر و هنگام پيشامدهاى شبهه ناك، خردمندى كامل را دوست دارد.» دقّت و مراقبت، ضمن رساندن انسان به ورعی پُررنگ تر، یکی از موارد دوام دوستی نیز خواهد بود؛ چرا که عدم دقّت ها در حقوق دوست است که باعث به هم خوردن دوستی می شود. 2. تقوا امام علی (علیه السلام) در این رابطه می فرمایند: «إنَّ مَنْ صَرَّحَتْ‏ لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ‏ الْمَثُلاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوى‏ عَنْ‏ تَقَحُّمِ الشُّبهاتِ [5] كسى كه عبرت ها، گرفتارى هاى آينده را برايش ترسيم كند، تقوا او را از غوطه ور شدن در شبهات باز مى‏ دارد.» 3. چشم پوشى از دنيا امام حسن مجتبى (عليه السلام) ضمن تحليل حكيمانه ‏اى مى‏ فرمايد: «بدان كه در حلال هاى دنيا حساب است و در حرامش عقاب و در شبهات عتاب؛ بنابراين دنيا را به منزله مردار فرض كن و به اندازه نياز، از آن بهره گير. در اين صورت، اگر آن بهره، حلال باشد، تو به دنيا زهد ورزيده اى و اگر حرام باشد، چندان وبال ندارد؛ چرا كه مانند آن است كه در موقع اضطرار گوشت مرده خورده ‏اى! و اگر هم عتابت كردند، عتابى اندك خواهد بود.[6] [7] بنابراين يكى از راه هاى تقويت ورع و پرهيز از شبهه و مكروه، قطع طمع از دنيا و بسنده كردن به زندگى ساده و ثروتى اندك و در حدّ ضرورت است‏. 4. کمک گرفتن از قرآن یکی از راه ها برای تقویت ورع، کمک گرفتن از قرآن کریم است؛ زیرا وقتی شبهات به انسان رو می آورند، قرآن بهترین روشنگر است. امیر المؤمنین (علیه السلام) در نامه خود به مالک اشتر آوردند: «انْ يَعْتَمِدَ كِتابَ اللَّهِ عِنْدَ الشُّبُهاتِ فَانَّ فيهِ تِبْيانَ كُلِّ شَيْى‏ءٍ و هُدىً و رَحْمَةً [8] كه هنگام برخورد با شبهات به كتاب خدا (قرآن) تكيه كند چرا كه همه چيز در آن بيان شده و هدايت و رحمت است.» 5. دعا کردن امام زین العابدین (علیه السلام) در دعا این گونه می فرمایند: «وَ احْشُ قُلوُبَنا نوُراً يَمْنَعُها مِنَ الشُّبُهاتِ [9] (پروردگارا!) دل‏ هاى ما را از نورى مالامال فرما كه آن ها را از ارتكاب شبهات باز دارد.» ب: بخشندگی درست است که یکی از مصادیق بخشندگی، بخشش از مال و مادیّات است، امّا آن چه که در دوستی ها بسیار مؤثّر است، بخشیدن محبّت و خوش رویی است. امام علی (علیه السلام) می فرمایند: «بِشرُكَ يَدُلُّ عَلى كَرَمِ نَفسِكَ [10] گشاده رويى تو نشانگر بزرگوارى و كرامت نفس توست.» این سبک از بخشندگی باعث خواهد شد که هر کسی خواهان داشتن چنین دوستی باشد. ج: بردباری یکی از خطراتی که همیشه در کمین دوستی ها قرار دارد خطاهای متقابل دو نفر است. تنها راه برای حفظ دوستی از این خطر و آفت، بردباری و شکیبایی است. این خصلت باعث می شود که انسان دوستان خود را به راحتی از دست ندهد. امام علی (علیه السلام) می فرماید: «الْحِلْمُ حِجَابٌ مِنَ الْآفَاتِ [11] بردبارى، مانعى در برابر آفت هاست.» صبر و تحمّل در سختی های دوستی ها باعث قوام و استحکام دوستی های جدید می شود. نتیجه این که؛ برای دوست یابی و مهم تر از آن، حفظ دوستان، باید خود را به صفات و اخلاقیّاتی زینت دهیم که ضمن ایجاد جاذبه و جلب انسان های خوب، باعث ماندگاری دوستی ها شود. از جمله این صفات، ورع، بخشندگی و بردباری است. پی نوشت


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :