سه شنبه - 2017 سپتامبر 26 - 6 محرم 1439 - 4 مهر 1396
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 193442
تاریخ انتشار : 26 شهریور 1395 20:36
تعداد مشاهدات : 209

تحقيق پاياني_مدرسه علميه الزهرا(س)

عقل معاش در سبک زندگی اسلامی

اهمیت سبک اقتصادیِ زندگی اسلامی، تقدیر معشیت و برنامه ریزی اسلامی جهت معاش انسانی به حدی است که تقدیر معشیت یکی از شرایط رسیدن به کمال انسانی در احادیث شناخته شده است. در جامعه ما به جرأت می توان ادعا کرد افراد جامعه، که اغلب فارغ التحصیلان نظام آموزش و پرورش کشور نیز هستند هنگامی که وارد زندگی خانوادگی، اجتماعی می شوند و عهده دار مسؤلیت مختلف می گردند فاقد هرگونه اطلاعاتی از مفاهیم و اصول اولیه اقتصادی از جمله مصرف هستند و مدیریت خانواده و معشیت آن ها بسیار متأثر از آموزه های غلط غربی است که هیچ ارتباطی با مسائل اقتصادی از دیدگاه اسلامی ندارد.دانش اقتصادی هم تنها مجموعه ای از مفاهیم انتزاعی نیست بلکه یک منطق عملی و و چارچوبی برای رفتارهای انسانی است که شیوه زندگی جدیدی را برای فرد و جامعه تعریف می کند. از طرفی اگر انسان در صدد ظهور و بروز استعدادهای خویش باشد و در پی جامه ی عمل پوشاندن به آن ها باشد ناگریز است که از مرحله فکر و اندیشه پا به مرحله ی عمل بگذارد زیرا تفکر و نیک اندیشی خود به خود موجب تحقق آن نخواهد بود بلکه عامل اصلی و اساسی در تحقیق آن تفکر، کار و کوشش است. علم و دانش در مرحله عمل به کمال می رسد و پاسخ ابهامات و نادانسته ها را دریافت و درصد خطاها و لغزش ها کاهش می یابد.یکی از مهمترین راه های بروز و ظهور استعداد کار و کوشش است. لذا زندگی خانوادگی از نظر اقتصادی در اسلام باید تابع مشی و روشی باشد که حیات و بقای خانواده فراهم آید.بنابراین خانواده در امر درآمد و مصرف باید همکاری لازم را داشته باشند. مرد کار کند و خانواده با رعایت اقتصاد و میانه روی آن را مصرف کنند که در ادبیات دین از آن به تدبیر یا همان عقل معاش داشتن یاد می شود. با این توضیح می توان گفت،عقل معاش یعنی توانایی مصرف معقول.لذا اگر توانایی کسب درآمد و توانایی مصرف معقول در کنار هم قرار بگیرد می شود عقل معاش. کسی که بتواند درآمد و خرج را مطابق دخل قرار دهد و در مصرف اسراف و ولخرجی نکند یعنی اقتصاد و تقدیر معشیت دارد و این جزئی از کمال انسان تلقی می شود و لذا در حدیث آمده است که دین – صبر بر بلاها و اقتصاد در زندگی است لذا بر آن شدیم که این دو بعد مهم را در دو فصل کار و مصرف تنظیم و مورد توجه قرار دهیم تا از مشکلات اقتصادی که اغلب ساخته بشر است کاسته شود.

بانک جامع تحقیقات پایانی (پایان نامه سطح دو (کارشناسی)) طلاب حوزه علمیه خواهران استان تهران

مدرسه علمیه الزهرا(س)واوان

عنوان اثر

سال دفاع

نام و نام خانوادگی طلبه

نام و نام خانوادگی استاد راهنما

نام و نام خانوادگی استاد داور

واژگان کلیدی

عقل معاش در سبک زندگی اسلامی

 

1395

زيبا آروم

سركار خانم محمدي

سركار خانم خليلي

عقل،معاش، اسلام،کاروتلاش، مصرف،آیات

و روایات.

 

چکــیـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــده

اشاره مکرر قرآن و روایات به خرد و خرده ورزی و جایگاه عقل، نشان دهنده ی اهمیت این نعمت خدادادی در زندگی دوجهان است.لذا عقل در دسته بندی مهمی به دو بخش عقل معاش و عقل معاد تقسیم شده است.

سبک زندگی تحمیلی بر جوامع مسلمانان سبب شده که به سبک زندگی با محوریت عقل معاش اهتمام بیشتری شود. عقل معاش نیز رویکردها ومحورهای زیادی دارد که نقش کار و نقش مصرف از مهمترین ابعاد آن عنوان شده است، چرا که اگر توانایی کسب درآمد و انجام کار در کنار توانایی مصرف معقول قرار گیرد عقل معاش معنا پیدا می کند.

در نظام ارزشی اسلام کار و تلاش برای امرار معاش مساوی جهاد در راه خداوند است و در دیدگاه رهبری از کار به عنوان سنگر اساسی تعبیر شده است.

کار در اسلام هر نوع تلاش و فعالیت مثبتی که علاوه بر مفید بودن و مشروع بودن بتواند معاش زندگی را تأمین کند.در روایات مختلف ترک کار و تجارت موجب نقصان عقل دانسته شده و چه بسا بسیاری از گناهانی که از بیکاری و بطالت سرچشمه می گیرد.

در این راستا انگیزه های مختلفی در فرهنگ اسلامی برای کار و کارگیری (به معنای عام) آورده شده است تا انسان را به کار و تلاش برای رفع نیازهای معشیتی و کسب کمال انسانی تشویق نمایند.

سلامت جسم و رشد معنوی و رشد اقتصادی و عقلی از آثار مهم کار کردن در زندگی می باشد.

اما مصرف که نیم دیگری از رویکرد عمده عقل معاش است به معنای استفاده درست از آنچه به دست می آید، است معیار در مصرف اسلام است و مصرف ایده آل از نظر اسلام در سایه رعایت اعتدال و میانه روی و قناعت و در نظر گرفتن قدر کفاف و رعایت الویت ها بدست می آید.

اعتدال و میانه روی در مصرف که در روایات از آن تعبیر به قصد و اقتصاد شده حد وسطی است که اسراف و تقتیر در آن نباشد که با توجه به شأن و شخصیت اجتماعی افراد مختلف متفاوت است.

قناعت و صرفه جویی در مصرف و رضایت به مقداری از روزی که خداوند متعال مقدر کرده است که از آن به حسن تدبیر معاش یاد شده است، نیزدر مقوله مصرف باید رعایت شود.

تجمل به تنهایی در معارف دینی مذموم نیست اما تجمل گرایی که همان میل و رغبت زیاد به تجمل است، مذموم دانسته شده است که آثار و پیامدهای شومی از جمله فقر و کاهش معنویت و آرامش را به همراه دارد. اسراف که تجاوز از حد مجار شرعی است در آیات و روایات ما مورد نکوهش قرار گرفته است که در انواع و گونه های مختلف صورت می گیرد.

سیاست های کلی برای اصلاح مصرف از جمله اصلاح فرهنگ و آموزش همگانی، سیاست های تشویقی و حمایتی می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :