جمعه - 2018 ژوئن 22 - 9 شوال 1439 - 1 تير 1397
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 192112
تاریخ انتشار : 29 شهریور 1395 23:24
تعداد مشاهدات : 281

تحقیق پایانی مدرسه علمیه کوثر ورامین

بررسی فقهی ـ حقوقی طلاق زوجه بر مبنای عسر و حرج

البته مسئله اثبات عسر و حرج، امروزه جزو یکی از معضلات و مشکلات زنان برای جدا شدن از همسران ناصالح خود می باشد که تا مدتهای مدیدی آنها را بلاتکلیف نگاه می دارد. چرا که بسیاری از مصادیق عسر و حرج مربوط به روابط پنهان زن و شوهر و یا در حریم خانه می باشد و کسی از آن اطلاع ندارد. بسیاری از زنان با اینکه به کرّات از همسرانشان کتک می خورند نه تنها به دادگاه مراجعه نمی کنند بلکه حتی از ترس آبرو این مسئله را با اقوام و خویشان خود نیز در میان نمی گذارند. لذا هنگامی که از دست همسر خود به ستوه می آیند و طرح شکایت می کنند برای اثبات ادعای خود، دلیلی ندارند. و از سویی به خاطر اینکه کانون خانواده از هم گسسته نشود تا حد امکان از دادن چنین طلاق هایی دادگاهها عموماً خودداری می کنند. گرچه مجلس شورای اسلامی در دورة پنجم، تبصره ای را به مادة 1130 ق.م. الحاق نمود و در آن مصادیق عسر و حرج را مشخص کرد، با این حال مشکل اثبات وجود و دوام عسر و حرج کماکان برای زوجه وجود دارد و غالباً زن به خاطر حفظ آبرو و حیایی که دارد، از مراجعه به دادگاه خودداری می کند. لازم به ذکر است که طرح مذکور یک بار در اواخر دوره پنجم به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید که در شورای نگهبان رد شد و مجدداً در مجلس ششم به تصویب رسید. علت الحاق این تبصره به ماده 1130 ق.م. جلوگیری از برخوردهای سلیقه ای و ناهماهنگ قضات در مورد تشخیص مصادیق عسر و حرج بوده است و این که همة قضات از یک وحدت رویه تبعیت کنند و این طور نباشد که یک مشکل برای یک زن، حرجی تشخیص داده شود و برای زن دیگر غیرحرجی. به موجب این تبصره: ترک عمدی همسر توسط زوج حداقل به مدت 6 ماه بدون عذر موجه، اعتیاد مضر به یکی از انواع مواد مخدر، استنکاف از پرداخت نفقه، عدم امکان بر الزام او بر تادیه، ابتلاء به امراض مسری صعب العلاج یا هر عارضه دیگری که دوام زناشویی و سلامت زوجه را به خطر بیندازد و عقیم بودن زوج، به نحوی که مانع اولاد دار شدن زوجه شود از جمله مواردی است که در صورت احراز توسط دادگاه صالح، از مصادیق عسر و حرج محسوب می شود . سوء رفتار و معاشرت زوج در حدی که عرفاً با توجه به اوضاع و احوال اجتماعی، اخلاقی، روحی و از نظر مکانی و زمانی برای زوجه قابل تحمل نباشد، اختیار همسر دیگر در صورت عدم استطاعت بر اجرای عدالت، عدم رعایت دستور دادگاه در مورد منع (زوج) به کار یا حرفه ای که منافی با مصالح خانوادگی یا حیثیت زوجه باشد و همچنین محکومیت قطعی زوج به حبس در اثر ارتکاب جرایمی که مغایر با حیثیت خانوادگی و شئون زوجه باشد از دیگر موارد این قانون است. اما برخی به الحاق این تبصره ایراداتی وارد نمودند از جمله اینکه: عسر و حرج مفهومی عام با دامنة گسترده و مصادیق زیادی است و احصاء و برشمردن آن در قانون سبب می شود که دست قاضی بسته شود و در موارد دیگری که برای زن عسر و حرج بوجود می آید، نتواند برای رهایی زن چاره ای بیندیشید. از طرفی، بروز عسر و حرج به عوامل مختلفی از جمله: موقعیتهای زمانی و مکانی، وضعیت فرد در خانواده ، تحصیلات، روحیه و شخصیت فرد بستگی دارد. چه بسا که یک عاملی در مورد فردی اصلاً عسر و حرج ایجاد نکند ولی همین عامل در فرد دیگر منجر به بروز عسر و حرج شدیدی شود. مثلاً یک زن به واسطة بی اعتنایی همسرش دچار بیماری روحی شود ولی زن دیگر حتی بر اثر ضرب و شتم هم در شرایط مشقت بار قرار نگیرد. یا عدم پرداخت نفقه از سوی شوهر برای زنی که هیچ پشتوانه مالی ندارد موجب عسر و حرج می شود. اما در مورد خانم دیگری که نیاز مالی ندارد، از مصادیق عسر و حرج به شمار نمی آید. بلکه اگر زن بخواهد طلاق بگیرد با استناد به ماده 1129 ق.م. می تواند در خواست طلاق نماید. در نهايت به نوع طلاق بر مبناي عسر و حرج زوجه که بائن است يا رجعي اشاره شد اگر اصل رجعي بودن طلاق و موارد طلاق بائن مذكور در ماده 1145 ق.م را در نظر بگيريم، بايد بگوييم طلاقي كه به درخواست زن و به موجب حكم دادگاه واقع مي شود، اعم از اينكه خود شوهر بر اساس حكم و الزام دادگاه زن را طلاق داده باشد، يا طلاق به وسيله حاكم يا نماينده او واقع شود، رجعي است و شوهر مي تواند در ايام عده رجوع كندو لي مطابق نظريه اداره حقوقي قوه قضاييه : طلاقي كه به موجب ماده ۱۱۳۰ ق . م . و به علت عسر و حرج زوجه واقع مي شود ، بائن است و نمي تواند رجعي باشد زيرا در آن صورت رافع عسر و حرج زوجه نخواهد بود وبي نتيجه وعبث است.

عنوان اثر

سال دفاع

نام و نام خانوادگی طلبه

نام و نام خانوادگی استاد راهنما

نام و نام خانوادگی استاد داور

واژگان کلیدی


بررسی فقهی ـ حقوقی طلاق زوجه بر مبنای  عسر و حرج

1395
زهره تک اردستانی
سمیه اذین مهر
عذرا خلیلی
زوج، زوجه، عسر و حرج ،طلاق،بائن، رجعي

 

چکــیـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــده



يکي از اهدافی که ما در این تحقیق دنبال می کنیم موضوع طلاق زوجه بر مبناي عسروحرج ميباشد که در حال حاضر جامعه امروزي را تحت شعاع خود قرار داده است ومنجر به صدور احکامي که درمحافل حقوقي شده است موجبات طلاق بر اساس قانون مدني سه دسته مي باشند. طلاق به اراده مرد ، طلاق به درخواست زن ، طلاق توافقي. طبق مباحث فقهی ـ حقوقی زن نيز در موارد محدودي مي تواند از دادگاه تقاضاي طلاق نمايد. اين موارد عبارتند از : خود داري يا عجز شوهر از دادن نفقه. غيبت شوهر بيش از چهار سال. وكالت زن در طلاق عسر و حرج زن «مرد مي تواند با رعايت شرايط مقرر در اين قانون با مراجعه به دادگاه تقاضاي طلاق همسرش را بنمايد». و زن نيز مي تواند با وجود شرايط مقرر ، از دادگاه تقاضاي طلاق نمايد .عسروحرج در اصلاح حقوقي عبارت است از مشقت شديد که نوعا تحمل ان در شرايط مساوي از انسان هاي مشابه ممکن نباشد که در اين تحقيق با استناد به فقه وقانون مدني عسروحرج زوجه وبه مصاديق آن پرداخته می شود و سوالاتي از قبيل اينکه محدوده عسروحرج براي زوجه تا کجاست؟ وآيا اين قاعده مصداقي است يا حصري ؟ونوع طلاق بر مبناي عسروحرج رجعي است يا خلع وبائن است؟ که بنا به مطالعه کتب قانوني چون حقوق دکتر کاتوزيان ،سيد حسن امامي وکتب فقهي شهيدين ،پاسخ به سوالات فوق پرداخته می شود که با توجه به محدوده قاعده عسروحرج  واثبات مصاديق آن نوع طلاق به مبناي عسروحرج در صورت اثبات عسروحرج از سوي زوجه ،نوع طلاق رجعي ودر صورت بذل زوجه از حقوق مادي خود از جمله مهريه نوع طلاق خلع وبائن است.



 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :