دوشنبه - 2018 آوريل 23 - 8 شعبان 1439 - 3 ارديبهشت 1397
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 184972
تاریخ انتشار : 1 تیر 1395 11:2
تعداد مشاهدات : 219

مدرسه علمیه نورالزهرا سلام الله علیها

اسرار غيبت و فلسفه وجودي امام غائب (عليه السلام)قسمت اول

مسئله غيبت، يكي از مهمترين مسائلي است كه مورد توجه پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) و ائمه طاهرين عليهم السلام مي باشد. در اين تحقیق به بررسي فلسفه و علل غيبت امام مهدي(عج الله تعالي فرجه الشريف) و همچنين فلسفه وجودي امام عصر مي پردازيم. وجود امامان معصوم (ع) دارای برکات بسیار زیادی است. تعدادی از این فواید مربوط به حضور و ظهور آنها در میان مردم است اما چنین نیست که اگر یکی از آنها از نظرها غایب شود دیگر وجود مبارکش برای مردم و کل عالم هستی فایده ای نداشته باشد. به طور اجمال مي توان موارد زير را بيان داشت: 1- واسطه فيض الهي بودن، 2- استفاده مردم از وجود ايشان، 3- افاضات علمي و عنايات رباني ايشان كه به مومنان اختصاص دارد و 4- حجت الهي بودن كه براي خدا با برهان روشن قيام مي كند.

اسرار غيبت و فلسفه وجودي امام غائب (عليه السلام)قسمت اول

مسئله غيبت، يكي از مهمترين مسائلي است كه مورد توجه پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) و ائمه طاهرين عليهم السلام مي باشد. در اين تحقیق به بررسي فلسفه و علل غيبت امام مهدي(عج الله تعالي فرجه الشريف) و همچنين فلسفه وجودي امام عصر مي پردازيم.

وجود امامان معصوم (ع) دارای برکات بسیار زیادی است. تعدادی از این فواید مربوط به حضور و ظهور آنها در میان مردم است اما چنین نیست که اگر یکی از آنها از نظرها غایب شود دیگر وجود مبارکش برای مردم و کل عالم هستی فایده ای نداشته باشد.  به طور اجمال مي توان موارد زير را بيان داشت: 1- واسطه فيض الهي بودن، 2- استفاده مردم از وجود ايشان، 3- افاضات علمي و عنايات رباني ايشان كه به مومنان اختصاص دارد و 4- حجت الهي بودن كه براي خدا با برهان روشن قيام مي كند.

در پايان اين تحقیق به نتايجي در زمينه فلسفه وجودي امام زمان مي رسيم كه لزوم وجود امام معصوم (ع) در هر زمان، ثابت شده است. و بايد از هر نوع سوء استفاده از شريعت الهى و آيات قرآن جلوگيرى شود و اين ممكن نيست جز با مراجعه مردم به امام معصومى كه ميزان حق و باطل است و قول و نظر او حجّت است. همچنين پياده كردن دقيق احكام خداوند و تشكيل حكومت الهى، جز با حكومتى كه در رأس آن امام معصومى باشد، امكان پذيرنيست.

ذكر اين روايت از امام صادق عليه السلام نيز نتيجه كلي اين پايان نامه مي باشد: اگر مردم زمين تنها دو نفر باشند، يكى از آن دو، امام است و فرمود: آخرين كسى كه بميرد، امام است تا كسى بر خداى عزّوجلّ احتجاج‏نكند كه خداوند او را بدون‏حجّت واگذاشته است.

كليد واژه: اسرار غیبت، فلسفه وجودی.


مقدمه

موضوع غيبت و فلسفه غيبت از مهم ترين موضوعاتي هستند كه امروزه خود را در صدر موضوعات اعتقادي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي قرار داده است تا جايي كه توانسته خود را به عنوان پرجاذبه ترين مسائل جهان به خصوص شيعه نشان دهد. غيبت به معناي پوشيده و مستور بودن است.

غيبت امام مهدى (عج الله تعالي فرجه الشريف) يكى از پديده‏هايى است كه با اراده و تدبير خداوند رخ داده است ؛ پس به طور حتم داراى حكمت و مصلحتى مهم و قابل توجه است. همچنين بر اساس دليل هاي متقن و معيارهايي قابل اعتماد، اين حقيقت به اثبات رسيده است كه كامل ترين و قابل اعتمادترين اطلاعات در مورد شخصيت و ابعاد گوناگون زندگي موعود جهاني مانند: تولد، غيبت، ظهور، حكومت و ... آن حضرت در روايت هاي اهل بيت(عليهم السلام) آمده است.

1- اسرار و علل غيبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

مهم ترين منبعي كه مي تواند از فلسفه غيبت صحبت به ميان آورد كلام ائمه عليهم السلام مي باشد و پس از آن هرچه در اين باره بيان شده است برگرفته از صحبت اين بزرگواران بوده است.

1-1 سرّي از اسرار الهي

ما ايمان داريم كه خداوند عالم هيچ كار كوچك و بزرگي را جز بر اساسِ حكمت و مصلحت انجام نمي دهد كه يكي از مهمترين آنها، حادثه غيبت امام مهدي عجل الله تعالی فرجه الشریف است.

عبدالله بن فضل هاشمی می گوید امام صادق علیه السلام فرمودند: «همانا براي صاحب الامر غيبتي است تخلف ناپذير، به طوری که گمراهان در شک واقع می شوند....ای پسر فضل! موضوع غیبت، سری از اسرار خدا و غیبی از غیوب الهی است، چون خدا را حکیم می دانیم باید اعتراف کنیم که کارهایش از روی حکمت صادر می شود، گرچه تفصیلش برای ما مجهول باشد.

از حديث مذكور استفاده مي شود كه علت اصلي و اساسي غيبت بيان نشده است، براي اينكه يا اطلاع بر آن صلاح مردم نبوده يا استعداد فهمش را نداشته اند. پس وقتي ما قبول داريم خداوند حكيم است و تصديق داريم تمام كارهاي او روي حكمت است هرچند علت بر ما معلوم نباشد، مطلب آشكار است.

1-2  اجراي سنن انبياء درباره حضرت مهدي(عليه السلام)

خداوند بنابر مصالحي، انبياي گذشته را براي مدتي از بين مردم مخفي مي كرد؛ پس خواست كه اين موضوع را درباره حضرت مهدي(عج الله تعالي فرجه الشريف) هم پياده كند تا آن حضرت، آخرين غيبت را انجام دهد و اين سنّت الهي به طور كامل و تمام، به منصه ظهور رسد.

1-3  آماده شدن جهان و افكار عمومي

در دوران غیبت، مردم جهان به تدریج برای ظهور آن مصلح حقیقی و سامان دهنده وضع بشر، آمادگی علمی، عملی و اخلاقی پیدا می کنند. روش آن حضرت مانند روش انبیاء و اولیاء درگذشته نیست تا مبتنی بر اسباب و علل عادی و ظاهری باشد، بلکه روش او در رهبری بر جهان بر مبنای حقایق و حکم به واقعیات، و ترک تقیه و... است، که انجام این امور نیاز به تکامل علوم و معارف و ترقی و رشد فکری و اخلاقی بشر دارد. بنابراين خود مردم بايد به رشدي برسند كه خواهان عدالت شوند و زمينه را براي عدالت آماده سازند تا حضرت مهدي(عج الله تعالي فرجه الشريف) ظهور كند.

1-4 اتمام حجت

با غيبت طولاني حضرت مهدي (عج الله تعالي فرجه الشريف)، همه گروه ها، افراد، انديشه ها و نظام ها، امكان حكومت بر مردم و مديريت جامعه را پيدا كرده و ضعف و ناتواني خود را در اداره جامعه و رفع مشكلات و گسترش عدالت بروز مي دهند. اين در حالي است كه حكومت و ولايت بر مردم، شايسته و بايسته اولياي الهي به خصوص دوازده امام معصوم است و خداوند مي خواهد بدين ترتيب با مردم اتمام حجت كند و توجه و خواست آنان را به حكومت معصومان جلب نمايد.

1-5 حفظ جان امام

اینکه بیم از قتل و نداشتن تأمین جانى، سبب غیبت شده باشد از مراجعه به کتابهاى مورد اعتماد و تواریخ و احادیث معلوم مى‏شود حضرت همواره در معرض کشته شدن بوده و هست؛ زیرا که كشته شدن امام دوازدهم كه آخرين ذخيره الهي است به معني فرو ريختن كعبه آمال و آرزوي تمام انبياء و اولياء علیهم السلام و تحقق نيافتن وعده پروردگار در تشكيل حكومت عدل جهاني است.

1-6 ستم پيشه بودن انسان ها

در برخي از روايات، فلسفه غيبت، ستم پيشه بودن انسان ها بيان شده است. كوتاهي و ناسپاسي مردم در نعمت الهي و كفران آن، گاهي باعث محروم شدن از آن مي شود. نعمت ولايت و امامت امام نيز نعمت بي بديلي است كه قدرنشناسي آن موجب مي شود انسان ها از رهبري او محروم شوند.

1-7 مشخص شدن گمراهان

يكي از راههاي تشخيص قوت ايمان و ميزان پايبندي افراد به تعاليم اولياي الهي، عملكرد آنها در دوره غيبت رهبران الهي است. در روايتي پس از اشاره به وجود مبارك امام مهدي(عليه السلام) اضافه مي كنند: آن حضرت از چشم مردم نهان خواهد شد تا مردمان گمراه از غير گمراهان مشخص شوند.

1-8  آزادي از بيعت طاغوتيان زمان

در برخي از روايات اسلامي آمده است: علّت حكمتِ غيبت امام مهدي (عج الله تعالي فرجه الشريف) اين است كه آن حضرت با وجود غيبت از يوغ بيعت با طاغوت هاي زمان آزاد مي شود و تعهد و بيعت با هيچ حاكمي را بر عهده ندارد تا بتواند در زمان قيام خود آزادانه تلاش كند. كه در اين صورت امام مهدي (عليه السلام) ناچار نمي شود پيش از ظهور، از راه تقيّه با زمامداران و حاكمان بيعت كند از اين رو وقتي ظهور مي كند بيعت كسي بر گردنش نيست.

1-9 نداشتن يار و ياور

یکی از علت های غیبت امام زمان علیه السلام نبود انصار و اصحاب جهت یاری رساندن به آن حضرت است. از روایات مختلف این نکته برداشت می شود که نصاب یاران حضرت مهدی علیه السلام 313 نفر می باشد که با تولد و رشد آن ها، یکی از موانع ظهور مرتفع می گردد.

1-10  پيدايش مومنان از صلب كافر و مناطق

در كتب روائي معتبر ما احاديث فراواني حاكي از مسئله پيدايش مومن از صلب كافر و منافق است كه از آن ها به عنوان ودايع الهي تعبير شده است. اين ودايع الهي بايد در آينده جهان و زمان ظاهر شوند، و تا اين ودايع از اصلاب كفار و منافقين خارج نشوند قيام مهدي روحي فداه تحقق نخواهد يافت.

1-11  تاديب و متنبه شدن مردم

وقتي مردم به وظايف و مسئوليت هاي خود، در برابر امام و پيشواي بر حق خود، پايبند نباشند و از اطاعت و ياري او سرپيچي كنند و از جان و مالش محافظت نكنند؛ روا است كه خداوند، آن امام را براي مدتي از مردم جدا سازد تا به خود آيند و در روزگار غيبت او، ارزش و بركت وجود او را دريابند و تأديبشان كند.

1-12  آزمايش و امتحان مردم

یکی از سنت های الهی آزمایش مردم است. این سنت در تمام امت های گذشته نیز اجرا شده است. عصر غيبت عصر آزمايش و امتحان و عصر تزلزل و ثبات است! و كسانی كه در آزمایشگاه الهی خوب از امتحان درآیند مقام بسیار والا و ارجمندی دارند.

1-13 ترس از دوستان (خطر نفاق و دشمنان داخلي)

علاوه بر خطري كه از ناحيه خلفاي عباسي متوجه امام مهدي(عج الله تعالي فرجه الشريف) بود؛ توطئه و اقدامات شومي نيز از طرف بعضي از نزديكان فاسد و نفاق پيشه عليه آن حضرت صورت مي گرفت و خطراتي را متوجه او مي ساخت. نمونه روشن اين خطر را مي توان در اقدامات جعفر كذّاب جست و جو كرد. او با دستگاه خلافت ارتباط نزديكي داشت و مي خواست به كمك آنان مقام و دارايي امام عسكري(عليه السلام) را تصاحب كند و فرزند او را به كشتن دهد!!...

1-14  آماده سازي و تربيت شيعيان

شايد آخرين حكمتي كه بتوان به غيبت امام زمان (عليه السلام) نسبت داد اين باشد كه شيعيان ضعيف و كم ظرفيت، تربيت شده و سطح آگاهى و تحمّل و آمادگى آنها بالا برود.

                                                                                                          ادامه دارد ...


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :