سه شنبه - 2018 اکتبر 23 - 13 صفر 1440 - 1 آبان 1397
Delicious facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 184965
تاریخ انتشار : 1 تیر 1395 10:57
تعداد بازدید : 207

نماز و استفاده از ظرایف قرآنی

آنهایی که همیشه نماز می خوانند و در نماز خشوع و حضور قلب دارند. اینان رستگارانند چنانکه خداوند فرماید:«مؤمنان رستگار شدند آنها که در حال نماز خشوع دارند.» (سوره مؤمنون _ 2-1)


تشبیه ارکان نماز

از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم پرسیدند: چرا پیش از نماز اذان و اقامه مستحب است ولی در مورد سایر عبادات چنین نیست؟ حضرت فرمود: به خاطر اینکه نماز ، شبیه حالتهای مختلف انسان در قیامت است. اذان به «نفخه اول» شباهت دارد که با نفخه اول و دمیدن اسرافیل در صور همه مردم می میرند و از همین جاست که نشستن و سجده کردن بعد از اذان مستحب است (سجده اشاره به مرگ و بازگشت انسان به خاک و زمین است) و اقامه نماز ، شبیه «نفخه دوم» است که با نفخه دوم و دمیدن اسرافیل در صور ، در مرتبه دوم مردگان زنده می شوند، که خدای تعالی فرمود:

«گوش فرا ده و منتظر روزی باش که منادی از مکانی نزدیک ندا می دهد.» (سوره ق _41) و قیام در نماز مانند برخاستن مردم از قبرهاست چنانچه فرمود: «روزی که مردم در پیشگاه پروردگار جهانیان می ایستند» (سوره مطففین _ 6) و بلند کردن دستها هنگام گفتن تکبیرة الاحرام شبیه دست دراز کردن برای گرفتن نامه اعمال در قیامت است که خدای بزرگ فرمود:«کتابت را بخوان، کافیست که امروز خود حسابگر خویش باشی» (سوره اسرا _ 14)

و رکوع نماز ، به خضوع خلایق در پیشگاه خالق شباهت دارد، چنانکه فرمود:«و در آن روز همه چهره ها در برابر خداوند حیّ قیوم خاضع می شود.»(سوره طه _ 111) و سجود نمازشبیه سجود بندگان برای خدای جهان (در قیامت) است که فرمود:بخاطر آورید روزی را که ساق پاها از وحشت برهنه می گرددو دعوت به سجود می شوند.» (سوره قلم _ 42) و تشهد نماز شباهت دارد به زانو زدن خلائق در پیشگاه خدای متعال در روز قیامت.(1)

 معراج انبیاء و معراج مومن

خداوند متعال برای هر یک از پیامبران ، معراج خاصی مقرر فرمود و برای مومن هم معراجی قرار داد. معراج حضرت آدم علیه السلام آن بود که از عدم بوجود آمد و ساکن بهشت شد «ای آدم! تو و همسرت در بهشت ساکن شوید» (سوره اعراف _ 19)

معراج حضرت ادریس علیه السلام نشستن بر بال فرشته ای بود که از او درخواست کرد تا وی را به آسمانها برده وارد بهشت نماید که با اذن پروردگار چنین شد. «و ما او را به مقام والایی رساندیم» (سوره مریم _ 57)

معراج حضرت نوح علیه السلام ساختن کشتی و سیر کردن با آن بود چون حرکتش برای خدا ، و در راه خدا و از جانب خدا و به سوی خدا و با خدا بود. «و اکنون در حضور ما و طبق وحی ما ، کشتی بساز» (سوره هود _ 37)

معراج حضرت ابراهیم علیه السلام قرار گرفتن بر منجیق بود که می خواستند او را در آتش اندازند و از جز خداوند به کسی پناه نبرد و آتش بر او گلستان شد.«ای آتش بر ابراهیم سرد و خاموش باش» (سوره انبیا _ 69)

معراج حضرت اسماعیل علیه السلام قرار گرفتن زیر خنجر پدر بود تا در راه خدا قربانی شود. «ما رنج عظیمی را فدای او کردیم» (سوره صافات _ 107)

معراج حضرت موسیعلیه السلام مناجات او در کوه نور بود که از شیرینی کلمات خداوند سرمست می شد.«و خداوند با موسی سخن گفت» (سوره نسا _ 164)

.... و معراج خاتم الانبیاء محمد مصطفی صلی الله علیه وآله وسلم این بود که از آسمانها گذشت و به مقام (اَواَدنی) رسید. «پاک ومنزه است خدایی که بنده اش را در یک شب ، از مسجد الحرام به مسجد الاقصی برد» (سوره اسرا _ 1)

تمامی این موارد معراج پیامبران بود و معراج مومن نماز است.«نماز معراج مومن است» (پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم )(2)

قرآن و نماز در کنار هم

هر نماز گزاری در شبانه روز ده بار سوره حمد را می خواند و چون این سوره هفت آیه دارد می شود هفتاد آیه ، بعد از حمد سوره دیگری هم باید خوانده شود. اگر فرض کنیم سوره توحید باشد که پنج آیه دارد و در جوع می شود پنجاه آیه ، بنابراین مجموعه آیاتی که نمازگزار باید در هر شبانه روز بخواند یکصد و بیست آیه خواهد بود و تلاوت این تعداد آیه در هر روز ، قرآن را از مهجوریت بیرون می آورد.

و رابطه انسان با قرآن را زیاد می کند. به علاوه قرآن و نماز بارها کنار هم آمده اند از جمله در سوره فاطر آیه 29 می خوانیم «کسانی که قرآن تلاوت می کنند و نماز به پا می دارند» و در سوره اعراف آیه 170 چنین آمده است: «کسانی که به قرآن تمسک کرده و نماز به پا می دارند» آری قرآن و ناز هم در کنار هم هستند و هم در درون هم.(3)

انواع نمازگزاران

پیامبر اکرمصلی الله علیه وآله وسلم فرمود: امت من چهار گروهند:

نمازگزاران سهل انگارک اینان اهل «وَیل» اند که یکی از دَرَکهای جهنم است. خداوند در قرآن درباره آنان فرموده است:«ویل بر نمازگزارانی که از نماز غفلت کنند» (سوره ماعون _5-4)

آنهایی که گاهی نماز می خوانند و گاهی نمی خوانند: اینان اهل «غَیّ»اند که یک دیگر از درکهای دوزخ است. خداوند درباره این گروه فرموده است : نسلی پس از آنان آمدند که نماز را ضایع کردند و به دنبال شهوتها رفتند و به زودی «غَیّ» را دریابند.(سوره مریم _ 59)

گروهی که هرگز نماز نخوانند: اینان اهل «سَقَر»اند که نام درک دیگری از جهنم است. خداوند می فرماید: «از دوزخیان بپرسند چه چیز شما را به سقر کشید؟ گویند:نماز نمی خواندیم.» (سوره مدثر _ 43-42)

آنهایی که همیشه نماز می خوانند و در نماز خشوع و حضور قلب دارند. اینان رستگارانند چنانکه خداوند فرماید:«مؤمنان رستگار شدند آنها که در حال نماز خشوع دارند.» (سوره مؤمنون _ 2-1)(4)

رابطه نماز و ترک معاصی

قرآن فوائد فراوانی برای نماز ذکر می کند می فرماید: «انّالصلوﺓ تنهی عنالفحشاء والمنکر». نماز جلوی زشتی را می گیرد زیرا طهارت است، شرایط و آدابی دارد، حلّیت مکان می طلبد و حلّیت لباس می طلبد. بعضی وجوبی است ، بعضی مستحبی و بعضی عنوان ادب و دستور و سنت را دارد. این مجموعه نماز را می سازد.

البته چون جهان طبیعت ، جهان تاثیر و تاثر متقابل است همانطور که «نماز نهی می کند از فحشا ومنکر» فحشا هم نهی می کند از نماز یعنی «انّالفحشا تنهی عن الصلوﺓ». کسی که اهل فحشا و منکر است توفیق خواندن نماز ندارداینها یک تضاد متقابل دارند. ممکن نیست که نماز جلوی فحشا را بگیرد ولی فحشا اثر منفی در مورد نماز نگذارد.

همانطور که نمازگزار از فحشا منزه است انسان فحاش یا فاحش یا بدعمل هم توفیق انجام دادن نماز را ندارد. اگر نماز جلوی معصیت را می گیرد، معصیت هم توفیق نمازگزاردن را سلب می کند، یا نمی گذارد انسان نماز بخواند یا اگر هم نماز خواند فقط برای ادای تکلیف است. کسی که از نماز لذت نبرد اهل نماز نیست.(5)

منابع

اسرارالصلوة _ عبدالحسین تهرانی

رموز نماز یا اسرار الصلوه _ محمدفرید نهاوندی.

یکصدو چهارده نکته درباره نماز/ حجه الاسلام قرائتی

نصایح/علی مشکینی اردبیلی

نماز و نمازگزاران/آیة الله جوادی آملی

تفسیر سوره ابراهیم/ آیه الله جوادی آملی

برگرفته از:دانشنامه رشد

 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :